Het is moeilijk om een goed historische beschrijving te geven over de Teabel.  Er zijn  weinig  wetenschappelijke literatuur voor handen. De Keiese antrolopoog Willem Renwarin had een poging gewaagd om een en ander  in zijn boek Tea-Bel: een cultuursymbool van etnische identiteit,  te beschrijven, maar helaas zijn onderzoeksmethode beperkte zich alleen  tot Keiese  informanten in Nederland, die op jonge leeftijd in 1951 naar  Nederland waren gekomen. Daardoor  bleven er nog open vragen, die nadere toelichting behoeven.

Uitgangspunt voor de  Keiees is, en dus ook voor mij, dat de Keiees altijd zal vragen naar de Tom-Tad van de  Teabel oftewel  naar de geschiedenis, de Tom,  van deze overleveringen en de bewijzen, de Tad, die deze overleveringen moeten bevestigen.  Indien mensen niet meer bekend zijn met de  Tom en de Tad,  dan  zou er een derde criteria toegevoegd kunnen worden, namelijk wordt de Teabel op Kei tegenwoordig nog steeds  gepraktizeerd.

De praktijk wijst uit, dat in Nederland veel verbondschappen door Keiezen vertaald worden als Pela  in  plaats van  als Teabel.

Renwarin maakte  in navolging van  Pela  dan ook een onderscheid tussen een Teabel Suban , een verbintenis onder eedverklaring en een Teabel naan isu, een verbintenis op basis van een ritueel in de vorm van het nuttigen van sirihbladeren en betelnoot (sirih pinang).  Zelf ken  ik alleen maar een vorm en dat is de Teabel tussen Oan’s of Orangkayaskappen en/of  Utan’s c.q. de Rajaskappen en dat is wat  Renwarin de Teabel Suban noemde.   Aangezien op Kei er verschillende verbondschappen en kongsi tussen Orangkaya- en Raja-skappen zijn, zou Renwarin mogelijk de Teabel naan isu  kunnen verwarren met andere vormen van verbondschappen en kongsi’s, zoals:

• Belang-teran, een vlooteskader van twee of meerdere belangs.

• Koi-Maduan, een verbondschap tussen dorpen of clans, waarvan de hulpvragende partij, de koi vanwege de aan hem verleende gunst zich verplicht  aan de maduan, de hulpgever, altijd te helpen.

• Faust Sivelek, een verbondschap gebaseerd op een huwelijk, waardoor de clans eerst Yanur-Mangohoi relatie vormen. Deze relatie tussen twee clans groeide later uit tot een vriendschap van beide dorpen in een Faust Sivelek;

• Ohoitaran, een vrienschapsrelatie van onderlinge hulpbetoon tussen dorpen gebaseerd op een gemeenschappelijk geschiedenis (Tom-Tad). Indien de vriendschap twee clans betreft wordt een Rahanteran genoemd. In zijn algemeenheid wordt een vriendschapsrelatie ook aangeduid met Teran-Bel of vriend

• Rahandek Kafwear. Dit is een verbondschap van twee clans die beschouwd worden als een tweeling.

Als we de Tom-Tad niet kennen van deze bondgenootschappen dan kan het verwarring geven zoals bij Renwarin. Ook de verbondschappen tussen clans worden vaak geinterperteerd als verbondschappen tussen twee dorpen. Zelf ken ik de volgende voorbeelden die mensen als pela aanduiden, terwijl in het Keiees iets anders mee bedoeld wordt. Enkele voorbeelden:

-  Het  verbondschap tussen Ohoirenan en Warka wordt vaak een pela sirih pinang genoemd, maar  volgens de Teten uit Ohoirenan is dit een Koi-Maduan, die later uitgegroeide tot een belang-taran.  Tijdens de verschillende conflicten tussen de Siwa-Lima  ondersteunde Warka  Ohoirenan met hun oorlogsbelang, waardoor de belang van Warka ook het recht had om de Sair Krit, de vlag van Ohoirenan,  op hun belang te dragen. Blijkbaar werd het begrip belang-taran  of bel-taran  door sommigen als een teabel naan isu opgevat.

-  Ook het verbondschap tussen  mensen uit Taar en Tutrean werden door sommige mensen in Nederland aangeduid als pela. Maar  deze relatie is  van oorsprong een Yanur-Mangohoi relatie tussen  de familie Taranten uit Taar op Klein Kei en  de families  Rahankubang/ Rahantoknam uit Tutrean op Groot Kei. Later groeide de Yanur-Mangohoi relatie tot een Faust Sivilek relatie tussen beide dorpen.

- In het verleden werden de Teten Ohoirenan (+)  uit  Zwolle/Den Helder  door de Teten Baranjanan (+) van Banda-Elat uit Waalwijk   aangesproken als pela.   Bij navraag is gebleken, dat de Rahakbauw’s uit Ohoirenan/ Weduar  en de Barajanan’s uit Banda-Elat  afkomstig waren van Banda en indertijd gevlucht waren voor de volkerenmoord door Jan Pieterszoon Coen. De Baranjanan’s en de Rahakbauw’s  behoren tot dezelfde clan, de So of Soa  Rehak. Daarom werden de mensen uit Ohorenan door de Teten Baranjanan’s (+)  uit Waalwijk vaak aangesproken met pela.

Uit deze voorbeelden blijkt duidelijk dat indien men  de Tod-Tad niet goed kent, dat men makkelijk de vergissing maakt om alle Keiese verbondschappen te interperteren als Pela/ Teabel.

In hoofdstuk 1 na deze inleiding komt een algemeen beschouwing gegeven over deTeabel . Als voorbeeld wordt een beschrijving gegeven van de Teabel Utan Fa Ohoiwut en Utan Nuhufit . De versie die beschreven wordt, komt uit literatuur van de Kursus adat-istiadat Ewav van Renjaan Ph. (Langgur 1981, ongepubliceerd).

In hoofdstuk II  worden de Teabels behandeld, die in mijn familie bekend zijn. Deze Teabel’s waren   overleveringen over oorlogen die aanleiding waren tot  de politieke vorming van de Siwa Lima  bondgenootschappen op de Kei-eilanden.

In hoofdstuk III worden de Teabel's beschreven, die in het boek van Renwarin werden beschreven.

In hoofdstuk IV worden Teabel‘s  genoemd, die verschillende informanten in hun boek genoemd hadden, maar waarvan de Tom-Tad  niet beschreven  werden.